ISKAT/DEVİR NEDİR?

0
283

Bir kişi öldükten sonra devrine oturmak diye bir olayla karşılaştım, aslı nedir?

Iskat kişinin üstünden ibadet borçlarını, yemin borçlarını düşürmek anlamında kullanılır. Ayrıca bu olaya Devir de denilir. Bunun için belli bir para torbaya konularak beş on kişi arasında birkaç kez devredilir yani halkada oturanlar arasında elden ele dolaştırılır. Birisi o parayı güya alıp sonra tekrar ölü adına yanındakine hediye eder. Böylece sözüm ona ölüden birkaç vakit namaz borcu düşer. Bu birkaç kez yinelenince ölünün 40-50 senelik namaz, oruç borcu düşer, genelde de gelenek olarak torbaya konulan bu az miktardaki para da ıskatı yaptıran hocaya hediye edilerek yapılan bir uygulamadır. İslâm’ın özünde ıskat diye bir şey yoktur. Bu, mutlaka kaldırılması gereken kötü bir bid’attir. Aslı kötü bir kıyasa dayanır. Kur’ân’da bir engel dolayısıyla oruç tutamayan insana, oruç yerine fidye vermesi emredilmiştir. Bu, kasten oruç tutmayan için değil, bir özür dolayısıyla oruç tutamayan insan hakkındadır. Ve kendisinden sonra yapılacak bir iş değil, hayatında kişinin kendisinin yapacağı bir iştir. Oruç tutamayan, bunun için hayatta iken fidye verir, öldükten sonra değil. 

Ölü için yapılacak tek şey vardır: Duâ etmek ve onun için gerçekten hayır yapmaktır. O tür oyunlarla hiç kimsenin üzerinden borç düşmez. Zaten o uygulamaya başlanmadan önce, can vermiş olanın hesabı çoktan görülmüştür veya Yüce Mahkeme duruşması başlamıştır bile. Bu tür bid’at uygulamalarına derhal son vermek gerekir. Kimse Allah’ı bu şekilde kandırabileceğini zannederek kendini kandırmasın.